Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti) Bilgilendirme Rehberi
Çocuk diş hekimliği (pedodonti); bebeklikten genç erişkinliğe kadar geçen süreçte çocukların ağız ve diş sağlığını korumayı, süt ve genç kalıcı dişlerin hastalıklarını tedavi etmeyi amaçlayan uzmanlık alanıdır. Niğde’de yer alan Yasemin Tekeli Çalık Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği olarak hazırladığımız bu rehberde; çocuklarda koruyucu diş hekimliği uygulamaları, tedavi süreçleri ve sıkça sorulan sorular tıbbi şeffaflıkla sunulmaktadır.
Adım 1: İlk Muayene ve Psikolojik Adaptasyon
Çocuk hastaların tedavilerindeki en önemli aşama güven inşasıdır. İlk muayenede genellikle herhangi bir girişimsel işlem yapılmaz. “Anlat-Göster-Uygula” tekniği ile diş hekimi koltuğu, aletler ve tedavi ortamı çocuğa oyunlaştırarak tanıtılır. Çocuğun kaygıları giderilerek diş hekimi fobisi oluşmasının önüne geçilir ve çene-diş gelişimi radyografik/fiziki olarak değerlendirilir.
Adım 2: Koruyucu ve Önleyici Uygulamalaru
Çocuklarda temel hedef dişlerin çürümesini beklemeden önlem almaktır. Bu kapsamda, çürük riski yüksek olan azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerindeki derin olukları kapatan fissür örtücü (koruyucu dolgu) ve diş minesini asitlere karşı güçlendiren profesyonel florür vernik uygulamaları rutin olarak gerçekleştirilir.
Adım 3: Süt ve Genç Kalıcı Diş Tedavileri
Dezenfeksiyon işlemi tamamlanan kök kanalları, sızdırmazlığı sağlamak ve yeniden enfeksiyon oluşumunu engellemek amacıyla doku dostu (biyouyumlu) dolgu materyalleri ile kök ucuna kadar sıkıca doldurulur. Tedavinin son aşamasında ise, madde kaybına bağlı olarak dişin üst kısmına estetik kompozit dolgu, inley/onley porselen dolgu veya zirkonyum/porselen kaplama (kuron) yapılarak dişin çiğneme fonksiyonu kalıcı olarak geri kazandırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
DT. Yasemin TEKELİ ÇALIK
Çocukların ilk diş hekimi muayenesi ne zaman yapılmalıdır?
Dünya Sağlık Örgütü ve Pedodonti Dernekleri, ilk diş hekimi muayenesinin ilk süt dişi sürdükten sonra (genellikle 6. ay ile 1 yaş arası) yapılmasını önermektedir. Bu erken dönem kontrolü; beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, doğru fırçalama eğitiminin verilmesi ve biberon çürüğü gibi erken dönem risklerin tespit edilmesi açısından tıbben büyük önem taşır.
Süt dişlerindeki çürükler tedavi edilmeli midir, nasıl olsa dökülmeyecek mi?
Süt dişleri sadece çiğneme ve konuşma fonksiyonlarını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda altından gelecek olan kalıcı dişler için doğal birer “yer tutucu” görevi görürler. Süt dişindeki tedavi edilmeyen bir çürük ağrıya, yüzde şişliğe (apse) ve beslenme bozukluğuna yol açar. Ayrıca enfeksiyon, alttaki kalıcı dişin minesine kalıcı zararlar verebilir. Bu nedenle “nasıl olsa dökülecek” düşüncesi tıbben kesinlikle yanlıştır.
Fissür örtücü (koruyucu dolgu) nedir, dişe zarar verir mi?
Fissür örtücü, çocukların arka azı dişlerinin çiğneme yüzeylerinde bulunan ve fırçanın ulaşamadığı derin çukurcukları (fissürleri) akışkan bir materyalle kapatma işlemidir. Tamamen ağrısız ve iğnesiz bir koruyucu yöntemdir. Diş minesinde hiçbir aşındırma yapılmadığı için dişe zarar vermez, aksine çiğneyici yüzey çürüklerini %80 oranında engeller.
Florür uygulaması güvenli midir?
Klinik ortamında hekim tarafından doğru dozajda ve kontrollü olarak diş yüzeyine uygulanan florür vernik işlemleri son derece güvenlidir. Florür, diş minesinin yapısına katılarak dişi bakterilerin ürettiği asitlere karşı dirençli hale getirir ve çürük başlangıçlarını (beyaz leke lezyonları) durdurur.
Çocuğum diş hekiminden çok korkuyor, tedavi nasıl yapılacak?
Kliniğimizde çocuk hastalar için özel adaptasyon teknikleri kullanılmaktadır. Çocuğun zorlandığı durumlarda tedavi küçük ve kısa seanslara bölünür, ortamdaki ses ve ışık uyaranları azaltılır. Hiçbir zaman zorla işlem yapılmaz; öncelikli hedef tıbbi tedaviden önce çocuğun psikolojik konforunu sağlamaktır.
Biberon çürüğü nedir ve nasıl önlenir?
Bebeklerin uykuya dalmadan önce veya gece boyunca biberonla şekerli süt, mama veya meyve suyu tüketmesi sonucu ön dişlerde hızla başlayan ve yayılan çürük türüdür. Uyku sırasında tükürük akışı azaldığı için asitler dişleri kolayca tahrip eder. Önlemek için gece beslenmesi sonrası bebeğin dişleri ıslak bir tülbent veya parmak fırça ile silinmeli, biberonla uyutulmamalıdır.
Süt dişi erken çekilirse ne olur, yer tutucu takılması zorunlu mudur?
Süt dişi normal düşme zamanından önce çekilmek zorunda kalırsa, komşu dişler çekim boşluğuna doğru kayar. Bu durum, alttan gelecek olan kalıcı dişin süreceği alanı kapatarak gömülü kalmasına veya çapraşık çıkmasına (ortodontik bozukluğa) neden olur. Bunu önlemek için boşluğu muhafaza eden “yer tutucu” apareylerin kullanılması tıbben zorunludur.
Çocuklarda diş fırçalama alışkanlığı ne zaman ve nasıl başlamalıdır?
Ağız hijyeni eğitimi ilk süt dişinin ağızda görünmesiyle (ortalama 6-8 aylıkken) başlamalıdır. Bebeklik döneminde silikon parmak fırçalarla sadece su kullanılarak temizlik yapılabilir. 3 yaşından itibaren ise çocuğun yaşına uygun, yutulmasında sakınca olmayan düşük florürlü macunlar ve yumuşak kıllı çocuk fırçaları ile ebeveyn gözetiminde günde iki kez fırçalamaya geçilmelidir.
Çocuğumun dişleri aralıklı çıkıyor, bu bir sorun mudur?
Süt dişlerinin aralıklı (diastemalı) dizilmesi ebeveynleri genellikle endişelendirse de, bu durum çocuk diş hekimliğinde oldukça istenen fizyolojik bir durumdur. Süt dişlerinin yerini alacak olan kalıcı dişler yapısal olarak daha büyüktür. Süt dişleri arasındaki bu doğal boşluklar, kalıcı dişlerin ileride çeneye çapraşık olmadan, düzgün bir şekilde sığabilmesi için gerekli olan rezerv alanlardır.
Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti) Hakkında Bilgi Alın
Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti) hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçin. Kliniğimizde yapacağımız detaylı muayene sonrasında sizin için en uygun tedaviye birlikte karar verelim.