Diş Taşı Temizliği (Detertraj) Bilgilendirme Rehberi
Diş taşları (tartar), tükürükteki minerallerin ve tam temizlenemeyen bakteri plaklarının diş yüzeyinde sertleşmesiyle oluşan, diş eti hastalıklarının temel nedenidir. Niğde merkezde 4 yılı aşkın süredir edindiğimiz tıbbi tecrübeyle Yasemin Tekeli Çalık Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği olarak hazırladığımız bu rehberde; profesyonel diş taşı temizliği (detertraj) süreci ve koruyucu hekimlik yaklaşımlarımız şeffaflıkla sunulmaktadır.
Adım 1: Klinik Değerlendirme ve Hazırlık
İlk aşamada hastanın ağız içi muayenesi yapılarak diş eti çekilmeleri, kanama odakları ve diş taşlarının yoğunluk derecesi tespit edilir. Sadece diş yüzeyindeki (supragingival) taşlar değil, aynı zamanda diş etinin altına inmiş (subgingival) görünmeyen tartarlar da klinik olarak değerlendirilir.
Adım 2: Ultrasonik Cihazlarla Temizlik (Detertraj)
Özel titreşimli (ultrasonik) diş hekimliği cihazları kullanılarak diş yüzeylerine zarar verilmeden, sertleşmiş diş taşları ve yoğun bakteri plakları bulundukları yerden uzaklaştırılır. İşlem sırasında su soğutması kullanılarak dişin ısınması ve zarar görmesi engellenir.
Adım 3: Polisaj (Parlatma ve Leke Çıkarma)
Diş taşları temizlendikten sonra, diş yüzeylerinde kalan çay, kahve ve sigara gibi dışsal renklenmeleri (lekeleri) gidermek için florür içerikli özel patlar ve dönen fırçalar yardımıyla polisaj (parlatma) işlemi uygulanır. Bu adım, diş yüzeyini pürüzsüzleştirerek yeni bakteri plağı tutunmasını fizyolojik olarak zorlaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş Hekimi Yasemin TEKELİ ÇALIK
Diş taşı temizliği diş minesine veya dişe zarar verir mi?
Toplumdaki yaygın ve yanlış inanışın aksine, diş taşı temizliği dişi çizen veya aşındıran bir işlem değildir. Temizlik sırasında kullanılan ultrasonik cihazlar dişe kazıma yapmaz; oluşturdukları mikro titreşimlerle sadece dişe tutunmuş olan sertleşmiş taşı (tartarı) kırarak yüzeyden ayırır. Doğru tıbbi ekipmanla yapılan detertraj işleminin diş minesine hiçbir zararı yoktur.
Temizlikten sonra dişlerimin arası açılır mı veya dişlerim sallanır mı?
Hayır, temizlik işlemi dişlerin arasını açmaz veya dişleri sallandırmaz. Diş taşları zamanla diş etlerini eriterek dişlerin arasına dolar ve sanki orada bir “dolgu” varmış hissi yaratır. Bu taşlar tıbbi olarak uzaklaştırıldığında, altta zaten erimiş olan diş eti ve açılmış olan diş araları ortaya çıkar. Yani sorun temizlikten değil, diş taşının kemikte yarattığı tahribattan kaynaklanır.
Diş taşları temizletilmezse ne olur?
Diş taşları uzaklaştırılmazsa, barındırdıkları yoğun bakteriler sebebiyle öncelikle diş eti kanamalarına ve iltihaba (Gingivitis) yol açar. Süreç devam ederse enfeksiyon çene kemiğine ilerler (Periodontitis) ve kemik erimesine sebep olarak tamamen çürüksüz, sağlıklı dişlerin bile sallanarak kaybedilmesine neden olur.
İşlem sırasında ağrı veya acı hisseder miyim?
Diş taşı temizliği genellikle anestezi (iğne) gerektirmeyen, konforlu bir koruyucu işlemdir. Hastalar işlem esnasında sadece hafif bir titreşim ve su spreyi hissederler. Ancak diş eti çekilmesi olan veya kök yüzeyleri açığa çıkmış hassas hastalarda, gerekirse lokal anestezi spreyi veya çok hafif bir bölgesel uyuşturma yapılarak tam konfor sağlanabilir.
Diş taşı temizliğinden sonra dişlerim beyazlar mı?
Diş taşı temizliği kimyasal bir diş beyazlatma (Bleaching) işlemi değildir. Ancak polisaj (parlatma) aşamasında çay, kahve, sigara gibi etkenlerin oluşturduğu dışsal lekeler tamamen temizlendiği için dişler kendi doğal ve temiz rengine kavuşarak daha aydınlık bir görünüme sahip olur.
Sadece düzenli diş fırçalayarak diş taşlarını engelleyebilir miyim?
Doğru ve düzenli fırçalama ile diş ipi kullanımı, yumuşak bakteri plağını uzaklaştırdığı için diş taşı oluşumunu ciddi oranda azaltır ve geciktirir. Ancak bir kez sertleşerek tartar (diş taşı) formuna dönüşmüş yapıları diş fırçasıyla veya evsel yöntemlerle temizlemek tıbben imkansızdır; mutlaka klinik ortamında hekim tarafından temizlenmeleri gerekir.
Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalıdır?
Dünya Sağlık Örgütü ve diş hekimliği birlikleri, herhangi bir şikayet olmasa dahi her bireyin ideal olarak 6 ayda bir rutin kontrolden geçmesini ve gerekli görülürse diş taşı temizliği yaptırmasını tıbben önermektedir. Ancak yoğun sigara veya çay/kahve tüketen, tükürük yapısı hızlı taş oluşturmaya meyilli hastalarda bu süre 4 aya kadar düşebilmektedir.
İşlem sonrasında sıcak-soğuk hassasiyeti olur mu?
Özellikle yoğun diş taşı birikimi olan ve diş eti çekilmesi yaşayan hastalarda, taşlar temizlendikten sonra açığa çıkan kök yüzeylerinde 2-3 gün süren geçici bir sıcak-soğuk hassasiyeti oluşması fizyolojik olarak beklenen bir durumdur. Bu hassasiyet, ağız dokusunun temiz yüzeye adapte olmasıyla kısa süre içinde kendiliğinden ortadan kalkar.
Temizlik sonrası yeme-içme kuralları nelerdir?
İşlemden hemen sonra günlük yaşantınıza dönebilirsiniz. Ancak diş yüzeylerindeki gözenekler polisaj sonrası kısa bir süre açık kalabileceği için ilk 2-3 saat boyunca çay, kahve, kırmızı şarap, salça gibi yoğun renk verici gıdalardan ve sigaradan uzak durulması tavsiye edilir. Ayrıca ilk gün aşırı sıcak veya aşırı soğuk gıdalar tüketmemek olası hassasiyetleri önleyecektir.
Detetraj Hakkında Bilgi Alın
Diş Taşı Temizliği hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçin. Kliniğimizde yapacağımız detaylı muayene sonrasında sizin için en uygun tedaviye birlikte karar verelim.